Ringweg Groningen profiteert van afblazen Zuiderzeelijn

Noord-Nederland krijgt geen Zuiderzeelijn of Hogesnelheidslijn, maar dit voor het Noorden vervelende nieuws kan wel eens zeer gunstig uitpakken voor de bereikbaarheid van de grootste stad van het Noorden: Groningen. Want het ziet er naar uit dat een flink deel van de miljarden die het Noorden krijgt ter compensatie van de toegezegde Zuiderzeelijn, nu gestoken gaat worden in de Zuidelijke Ringweg bij Groningen. Dat is de drukste verkeersader in Noord-Nederland, die weliswaar recent volledig werd opgeknapt maar waarvan de capaciteit toch veel te gering is.

De ministerraad heeft op voorstel van minister Eurlings van Verkeer en Waterstaat besloten af te zien van de aanleg van een nieuwe snelle spoorverbinding tussen Schiphol en Groningen. Er wordt de komende jaren wel voor 2 miljard euro geïnvesteerd in diverse infrastructuurprojecten en andere economische structuurversterkende maatregelen in de noordelijke provincies (Groningen, Drenthe, Friesland en de Noordoostpolder). Verder heeft het kabinet besloten 1,35 miljard euro te reserveren voor versterking van het openbaar vervoer in de regio Schiphol, Amsterdam, Almere, Lelystad.

Het kabinet heeft de inzet van bestuurlijk Noord-Nederland voor de Zuiderzeelijn meegewogen. Op basis van verschillende onderzoeken, overleg met Noord-Nederland en overleg met de Noordvleugel concludeert het kabinet dat een Zuiderzeelijn in de vorm van een hogesnelheidstrein niet verantwoord te exploiteren is binnen het beschikbare overheidsbudget. Daarnaast concludeert het kabinet dat het ruimtelijk-economisch structurerend rendement van een hogesnelheidstrein beperkt is en onvoldoende een rijksinvestering van bijna drie miljard euro rechtvaardigt.

Omdat het kabinet economische structuurversterking van de Noordelijke provincies van groot belang acht, heeft het besloten tot een economische impuls van 2 miljard euro. Het grootste deel hiervan, 1,8 miljard euro, is gereserveerd voor een regiospecifiek pakket. Dat geld kan worden besteed aan projecten als de Zuidelijke Ringweg Groningen, verbeteren van de bereikbaarheid van Leeuwarden en Assen en verschillende projecten om het openbaar vervoer een impuls te geven zoals het intensiveren van de treindienst spoordriehoek Zwolle - Groningen - Leeuwarden - Zwolle. Voor de Zuidelijke Ringweg Groningen wordt daarnaast 200 miljoen euro vrijgemaakt in het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport.

Het Noorden mag zelf de regie voeren over de besteding van een bedrag tussen 800 miljoen en 1 miljard euro. Dit bedrag wordt gestort in het regionaal mobiliteitsfonds van het alternatief pakket.
Het betekent dat het Noorden voor regioprojecten, waaronder de mogelijke spoorlijn Groningen-Drachten-Heerenveen, niet afhankelijk is van haalbaarheidsonderzoeken en de opvatting van het Centraal Plan Bureau. Volgens minister Eurlings van verkeer ligt de verantwoording volledig bij de regio. Bij projecten die verband houden met het hoofdspoorwegennet en het hoofdwegennet (zuidelijke rondweg Groningen en knooppunt Joure) moet het Noorden wel bij de minister langs. Toch wordt met Den Haag nog gesproken over een regionale verantwoordelijkheid voor deze projecten. In totaal zit er 2,16 miljard euro in het alternatief pakket.